Хай кожны цвыркун ведае сваю тычку!
Таццяна САМСОНАВА (Беларусь, г. Мінск) Конкурс
Дарагія чытачы ІБК, пісаць аб сямейных адносінах вельмі складана і адказна. Складана тым, што даць рэцэпты, адначасова справядлівыя для ўсіх адразу і для кожнага ў асобнасці, вельмі цяжка. Сям'я гэта ёсць жывы арганізм і таму можна гаварыць аб яе узросце. У жыцці кожнай сям'і ёсць і дзяцінства, і юнацкасць, і сталасць і старасць. І пераход ад аднаго перыяду жыцця да іншага нават у удачных сем'ях часта выклікае канфлікты. З'яўляюцца канфлікты і на самім раннім перыядзе сямейнага жыцця. Узнікаюць сур'ёзныя праблемы ў сям'і і, калі шлюбны стаж складае ўжо шматлікія гады. Ды і кожны ўзніклы канфлікт адрозніваецца адзін ад другога і чыннікамі, і акалічнасцямі і нават тым, што змяняюцца з часам погляды членаў сям'і. Адказна тым, што шматлікія з вас успрымаюць мае парады, як бязгрэшнае настаўленне для сваіх дзеянняў. Дарагія мае сябры, такіх адмысловых настаўленняў для ўсіх і на ўсё жыццё практычна не існуе. А свае рэкамендацыі або, як вы пішыце ў лістах, парады я даю, як інфармацыю да разважання для таго, каб вы задумаліся над узніклай праблемай, глыбока прааналізавалі яе і зрабілі правільны выбар. Бо сямейнае жыццё яўляецца складаным і шматгранным. Калі ў першыя гады шлюбу жонка і муж шмат у чым ідэалізуюць адзін аднаго, то потым наступае такі перыяд, калі яны ўжо прымячаюць, у асноўным, недахопы, не звяртаючы ўвагі на дадатныя якасці, якія ёсць у кожнага з іх. Атрымоўваецца досыць смутная карціна, калі перабольшваюцца адмоўныя якасці і памяншаюцца дадатныя. Так адбываецца таму, што праўдзівы шлюб заснаваны на пачуццях, а іх цяжка прымусіць быць разумнымі. Але самае галоўнае трэба зразумець мужу і жонке, што трэба прымаць адзін аднаго такімі, якія яны ёсць, абапіраючыся на вартасці кожнага. У гэтым выпадку сям'я заўсёды выжыве. Але гэтыя ўсе рэкамендацыі ставяцца да якога-небудзь аднаго боку сямейнага жыцця. І вы маеце права мяне спытаць: а ці ёсць агульныя каноны сямейнага жыцця? А я вам адкажу, што, так, ёсць і выдумляць нешта новае няма ніякага сэнсу. Ды і гэта зрабіць практычна немагчыма. Нам усім трэба вярнуцца да тых сямейных канонаў, якімі кіраваліся нашы продкі да кастрычніцкага перавароту 1917 года. І гэтыя каноны з'яўляюцца хрысціянскімі. У хрысціянстве шлюб узнесены на ступень таінства, у якім муж і жонка злучаюцца між сабой вольна ў выяву духоўнага саюза Хрыста з Царквой, саюза, які не можа скасаваць выпадковы капрыз або самаўпраўнасць мужа або жонкі. Хрысціянства ўсталявала адзінажонства, узаконіла нявіннасць да шлюбу і пэўнасць у шлюбе, як для жонкі, так і для мужа. Яно падняло значэнне жанчыны і аздаравіла сям'ю; жонка ўжо не рабыня, а вольная памагатая мужа, якая падпарадкоўваецца яму з кахання і вольна, як Царква падпарадкоўваецца Хрысту. Кожная хрысціянская сям'я ёсць малая царква і ў ёй павінен валадарыць дух кахання, а не самаўпраўнасць і прымус. На дзяцей хрысціянства глядзіць, як на дарунак Божы, за які бацькі адказныя перад Богам. У новазапаветных апісаннях гаворыцца не толькі аб абавязках дзяцей, але і аб абавязках бацькоў: калі дзеці павінны паважаць і пачытаць бацькоў, то бацькі павінны выхоўваць дзяцей, як чад Божых, для Яго царства. Пасля шматгадовай бальшавіцкай самаўпраўнасці сям'я ізноў павінна быць узнёслай і акультуранай. Пабудова сям'і на хрысціянскіх каштоўнасцях зніме шматлікія праблемы, якія ўзнікаюць у сямейным жыцці. Сям’і, акультуранай узаемным каханнем, не страшна ніякая жыццёвая бязладзіца. Уяўляю, як гэта ўсё сказанае мной не спадабаецца прыхільнікам камуністычнай псеўдамаралі. Каб можна было параўнаць пагібельнасць іх усталёвак, прывяду некаторыя асноўныя становішчы, з дазволу сказаць, гэтай маралі. Так на адным сайце, крытыкуючы рэлігійную мараль, гаворыцца, што "кожны чалавек без адмысловай працы можа сказаць, што трэба для таго, каб сям'я была трывалай і дружнай. Такая сям'я, першым чынам, узнікае тады, калі ўсе члены сям'і роўныя, карыстаюцца аднолькавымі правамі і выконваюць пасільныя абавязкі. … Заканадаўства і дзяржава стварылі ўсе ўмовы для трывалай, жыццяздольнай сям'і. Несур'ёзнае, легкадумнае дачыненне да шлюбу рашуча асуджаецца нашай грамадскасцю. Камуністычная мараль сцвярджае, што трывалыя сямейныя адносіны нельга пабудаваць на разліках і прымусе. Яны могуць існаваць толькі тады, калі ў мужа і жонкі маецца глыбокая ўнутраная схільнасць адзін да другога, узаемная павага і агульныя духоўныя інтарэсы". Я не буду крытыкаваць усе гэтыя сцвярджэнні. А скажу толькі адно, што акрамя назову словаблудства іх інакш назваць нельга. У любой сям'і ўсе не могуць быць роўнымі і карыстацца аднолькавымі правамі. А наконт пасільных абавязкаў, то ўжо тут я цалкам згодна. Я за то, каб кожны цвыркун ведаў сваю тычку. А менавіта: муж з'яўляецца галавой сям'і. І з'яўляецца галавой сям'і не ў атэістычным разуменні, як сцвярджае камуністычная псеўдамараль. Нагадаю, што з біблейскага пункта погляду быць галавой сям'і азначае, першым чынам, служэнне іншаму чалавеку, клопат аб ім, добраахвотна ўзятую на сябе адказнасць за дабрабыт блізкага. Вызначаючы месца жонкі як памагатай, Бог ні ў якой меры не разглядаў яе як істоту ніжэйшага парадку ў параўнанні з мужчынам: бо ён іх абодвух стварыў па выяве Сваёй. І яны роўныя ў адносінах з Богам, кожны з іх кахаем Богам, кожны з іх роўна каштоўны перад ім. Але ў працэсе выканання сумеснай сямейнай дзейнасці мужчына і жанчына не могуць быць роўнымі як мінімум па двух падставам: па-першае, яны адрозніваюцца фізіялагічна і, па-другое, любая сумесная дзейнасць, накіраваная на дасягненне адзінай мэты, характарызуецца тым, што кожны яе ўдзельнік рэалізуе розныя функцыі. Акрамя гэтага, любая сумесная дзейнасць патрабуе, каб хтосьці з яе ўдзельнікаў узяў на сябе адказнасць за прыняцце рашэнняў, а іншыя добраахвотна дэлегавалі яму гэта права і абавязак. У Бібліі выразна вызначана, што адказнасць у сям'і павінен браць на сябе мужчына. Само сабою зразумела, што гэтае ўсталяванне рэгулюе тыя сітуацыі, у якіх сям'я стаіць перад выбарам, а зусім не азначае татальны кантроль мужа за жыццём жонкі і дзяцей і пазбаўленне іх права выказваць уласны погляд на рэчы, як гэта часам уяўляецца звычайным атэістычным разуменнем. Жонка, усведамляючы сваю ролю памагатай, павінна добраахвотна даць мужу магчымасць вольна прыняць рашэнне і несці адказнасць за яго наступствы. Такім чынам, Бог вызначыў гэты асноўны прынцып пабудовы адносін у сям'і, паводле якога і муж, і жонка павінны прыняць яго добраахвотна, без якой-небудзь унутранай нязгоды. Гэта асноўныя характарыстыкі сям'і (яе функцыі і структура адносін), дадзеныя чалавеку Богам. Аднак у выніку грэхападзення шматлікае змянілася ў адносінах паміж мужчынам і жанчынай, і наступствы гэтай падзеі дагэтуль скаланаюць асновы сямейнага жыцця.
Да новых сустрэч, дарагія чытачы ІБК!
