Энергетычны марафон
Пятро СІЛКА

       Дарагія чытачы ІБК, практычна ўся гісторыя чалавецтва звязана з выкарыстаннем энергіі. І гэты бясконцы гістарычны энергетычны марафон пачаўся з моманту авалодання людзьмі агнём. Першабытныя людзі выкарыстоўвалі агонь для асвятлення, сагравання, падрыхтоўкі ежы, абароны ад дзікіх жывёлін і падачы ўмоўных сігналаў. З часам людзі навучыліся атрымоўваць агонь рознымі спосабамі. Акрамя таго, паступова пашыраўся круг задач і мэт для яго выкарыстання. Гэты перыяд быў адным з вырашальных у развіцці нашай цывілізацыі. Практычна ўсе віды дзейнасці чалавека сталі здзяйсняцца за рахунак выкарыстання энергіі. Паступова людзі навучыліся ператвараць энергію аднаго віду ў зручнейшую для выкарыстання энергію іншага віду. Пытаннямі такога ператварэння займаліся лепшыя розумы чалавецтва. У гэтай разнавіднасці чалавечай дзейнасці было зроблена шмат адкрыццяў і вынаходстваў. Галіна гаспадарчай дзейнасці чалавека, якая займаецца пытаннямі ператварэння, перадачы і выкарыстання энергіі, завецца энергетыкай. Яна, як ні адна іншая вобласць дзейнасці чалавека, аказвае вялізны ўплыў на наша жыццё і патрабуе апераджальнага свайго развіцця. Пралікі ў развіцці гэтай галіны маюць сур'ёзныя наступствы. Цяпло і святло ў дамах, транспартныя струмені, праца прамысловасці - усё гэта патрабуе сталых выдаткаў энергіі. Асновай энергетыкі сённяшняга дня з'яўляюцца паліўныя запасы вугля, нафты і газу, якія задавальняюць прыкладна на дзевяноста адсоткаў энергетычныя запатрабаванні чалавецтва. Адной з важных праблем у энергетыцы, акрамя ператварэння энергіі, з'яўляецца забеспячэнне магчымасцяў яе захоўвання і транспартавання. Найболей універсальнай формай энергіі з'яўляецца электрычная форма. Электрычнасць выпрацоўваецца на электрастанцыях і размяркоўваецца паміж спажыўцамі пры дапамозе электрычных сетак камунальнымі службамі. Спыненне падачы электраэнергіі паралізуе ўсе віды чалавечай дзейнасці і прамысловасць. Дэфіцыт электраэнергіі, як і іншай энергіі, стрымлівае прагрэсіўнае развіццё ўсіх відаў чалавечай дзейнасці. Запатрабаванні ў энергіі увесь час працягваюць расці. Наша цывілізацыя дынамічна развіваецца. А любое развіццё патрабуе, першым чынам, энергетычных выдаткаў і пры наяўных формах нацыянальных эканомік шматлікіх дзяржаў можна чакаць узнікненні сур'ёзных энергетычных праблем. Больш таго, у некаторых краінах, у тым ліку і ў Беларусі, яны ўжо існуюць. Нават калі энергетычнага крызісу атрымаецца пазбегнуць, свет, рана або позна, непазбежна сутыкнецца з тым, што асноўныя віды традыцыйнага паліва будуць вычарпаныя. Запасы нафты, газу, вугля не бясконцыя. Чым больш мы выкарыстаем гэтыя віды энергетычнай сыравіны, тым менш іх застаецца і тым даражэй з кожным днём яны нам абыходзяцца. Нягледзячы на тое, што колькасць выведаных запасаў некаторых энергетычных рэсурсаў, напрыклад нафты, узрастае, перад чалавецтвам ужо паўстала задача засваення невычарпальных крыніц энергіі. Наша стагоддзе характэрна пераходам да іншых крыніц энергіі, у выніку, якога чалавецтва зможа трывала стаць на шлях стварэння невычарпальнай сістэмы забеспячэння энергіяй. Пытанне, хто першым прыбяжыць да такога фінішу гістарычнага энергетычнага марафона, ужо даўно бударажыць розумы шматлікіх палітыкаў і бізнесменаў. Яны, вядома, імкнуцца атрымаць тыя дывідэнды, якія будуць спадарожнічаць толькі пераможцу. Але такая з'ява нясе ў сабе вялізную небяспеку для будучыні ўсяго чалавецтва. А у наш час яшчэ пакуль можна выбіраць паміж рознымі крыніцамі энергіі. Пры гэтым у свеце гістарычна сфармаваўся згубны крытэрый такога выбару. Пагібельнасць складаецца ў тым, што вырашальнае значэнне для крытэрыя выбару крыніцы энергіі ў цяперашні час іграе кошт ператворанай энергіі, якая адпускаецца, або атрыманне прыбытку. Чалавецтва ўжо падышло да такой стадыі свайго развіцця, што фактарамі пры выбары крыніцы энергіі спачатку павінны быць яго мінімальны ўплыў на здароўе чалавека і на навакольнае асяроддзе, і толькі потым - эканамічны фактар. Давайце разгледзім некаторыя магчымыя крыніцы энергіі, якія ўжо сёння паступова замяняюць вугаль, нафту і газ. Спачатку звернемся да сонечнай энергіі. Зямля кожны дзень атрымоўвае ад сонца ў тысячу раз большую колькасць энергіі, чым колькасць энергіі, якую выпрацоўваюць ўсе электрастанцыі свету. Задача тут складаецца толькі ў тым, каб практычна выкарыстаць хоць бы яе невялікую частку. Нельга сцвярджаць, што шырокамаштабнае выкарыстанне сонечнай энергіі не будзе мець ніякіх наступстваў для навакольнага асяроддзя, але ўсе жа яны будуць непараўнальна меншымі, чым у традыцыйнай энергетыцы. Вадародная энергетыка. Магчымасць паўсюднага выкарыстання вадароду як паліва сёння выглядае меней абнадзейлівай, чым раней. Гэты кірунак энергетыкі мяркуе атрыманне вадароду ў буйных маштабах шляхам раскладання вады, транспарціроўкі "гаручага" да пунктаў спажывання і выкарыстанне яго ў тых выпадках, дзе зараз спальваюць выкапнёвае паліва. Аб вадароднай энергетыцы мараць даўно з-за таго, што ўдзельная цеплыня згарання вадароду ў тры разы вышэй, чым у нафты або бензіну; прадуктам згарання вадароду з'яўляецца вадзяной пар; і рэсурсы сыравіны для атрымання вадароду бязмежныя. Але вадарод як гаручае мае шэраг недахопаў: ён больш выбуханебяспечны, чым метан; аб'ёмная цеплыня згарання вадароду ў тры разы менш, чым у прыроднага газу. Тым не менш, у некаторых выпадках ужыванне вадароду як паліва не толькі карысна з экалагічнага пункта погляду, але і цалкам эканамічна апраўданае. Атамная энергетыка. Атамныя электрастанцыі (АЭС) наносяць не меней шкоды, чым цеплавыя электрастанцыі. Небяспека іх выкарыстання  абумоўлена яшчэ і тым, што АЭС, якія працуюць у цяперашні час, з'яўляюцца асноўнай крыніцай негатыўнага ўздзеяння на генныя сістэмы жывых арганізмаў. Акрамя таго, у атамнай энергетыцы да канца не даследаваны ўсе пытанні ядзернай бяспекі, не вырашаны праблемы ўтылізацыі і паўторнага выкарыстання адпрацаванага паліва ядзерных рэактараў. Каэфіцыент карыснага дзеяння (ККД) сучасных АЭС не перавышае 33%, у то час як у цеплаэлектрастанцый ён - 39%. Невысокі ККД АЭС абумоўлены параўнальна нізкай тэмпературай вадзяной пары (каля 300°С), награваемай цяплом атамнага рэактара. Умовы бяспекі не дазваляюць павялічыць гэтую тэмпературу, а яна вызначае ККД паравой турбіны і, такім чынам, усёй АЭС. Як мы бачым, шлях да бясшкоднай энергетыкі будучыні досыць складаны і цяжкі. Тут магчымы розныя рашэнні і розныя варыянты. Але самым галоўным з'яўляецца тое, што пры выбары той або іншай крыніцы энергіі павінен выкарыстоўвацца комплексны крытэрый яго выбару, у якім прыярытэтным фактарам з'яўляецца мінімальны ўплыў на здароўе чалавека. Інакш фініш нашага энергетычнага марафона супадзе з канцом існавання нашай цывілізацыі. Да новых сустрэч, дарагія чытачы ІБК!
№30, КАСТРЫЧНІК, 2008 ГОДА                        ПАЛІТЫЧНАЯ, ГРАМАДЗЯНСКАЯ І ЛІТАРАТУРНАЯ ГАЗЭТА. ВЫХОДЗІЦЬ З 8(21) КАСТРЫЧНІКА 1917 Г. АДНОЎЛЕНА І АБНОЎЛЕНА У 1991 Г.                        №30, КАСТРЫЧНІК, 2008 ГОДА
АД РЭДАКЦЫI
У добры час
Беларуская Крыніца...
Увага, КОНКУРС!
Да ўвагі чытачоў!
ТЭМА НУМАРА
Тысяча дваццацігоддзе
Вадохрышча Кіеўскай Русі
Алена ГОЛУБ
Стрэл Аўроры
па Беламу Дому
Павел ХОДАС
ПАЛIТЫКА
Зацішша перад …
канструктыўным дыялогам
Мікола МАКСІМОВІЧ
Саміт СНД у Бішкеку
Алесь ГРУША
Усё роўна, як галасуюць -
важна, як лічаць
Віргінія ХМЕЛЯЎСКАЙТЭ
Цырк на дроце!
Галіна ШЧАСНАЯ
ЭКАНОМIКА
Трэба спадзявацца на лепшае,
а рыхтавацца да горшага
Міхась СКРЫПКА
Энергетычны марафон
Пятро СІЛКА
Ці патрэбна беларусу зямелька?
Валянціна КУЛІК
Бізнес бізнесу розніца!
Людміла ТКАЧЭНКА
ГРАМАДСТВА
Бывае, што і мядзведзь лётае
Віргінія ХМЕЛЯЎСКАЙТЭ
Сыты галоднага не разумее
Ларыса МІРАШНІЧЭНКА
Хай кожны цвыркун
ведае сваю тычку!
Таццяна САМСОНАВА
КУЛЬТУРА
Па хвалях маёй памяці
Кацярына ВОЎК
Прабач і адпусці
Ірына ПАЎЛІНА
Песня першага кахання
Ліза БЯГУН
РОЗНАЕ
Малады чалавек,
саступіце месца…
Ларыса МІРАШНІЧЭНКА
Майце зносіны сабе на здароўе
Ларыса МІРАШНІЧЭНКА
Футбол: Беларусь - Англія
Пятро СІЛКА
Рэдакцыя:
Алена Голуб - галоўны рэдактар (golub@ibkby.com), Алесь Груша, Мікола Максімовіч, Ліза Бягун, Кацярына Воўк,
Пятро Сілка - дырэктар і заснавальнік (silko@ibkby.com), Міхась Скрыпка, Павел Ходас, Ірына Паўліна, Яніна Шэлест,
Зося Цвірко - тэхнічны рэдактар, Алесь Шыпуля – адміністратар сайту (admin@ibkby.com).
Па ўсіх якія цікавяць Вас пытанням, звязаным з апублікаваннем артыкулаў,
вершаў і іншых невялікіх літаратурных твораў, можаце звярнуцца:
па адрасе: 220039, г. Мінск-39, вул. Авакяна, 38 – 59;  па тэлефоне/факсу: (017) 220-67–56; на электронныя адрасы: belkr@ibkby.com, b.krinica@tut.by.
Аўтары артыкулаў адказваюць за пэўнасць фактаў, цытат, лікаў, дат, уласных імёнаў, геаграфічных назоваў і іншай інфармацыі,
якая выкладаецца ў матэрыялах. Рэдакцыя можа змясціць матэрыялы на сайце, не падзяляючы пункта погляду аўтараў.
За змешчаныя на сайце матэрыялы рэдакцыя ганарары не выплачвае, дасланыя рукапісы не рэцэнзуе і не вяртае іх зваротна аўтарам.
Па пытаннях, звязаным з рашэннем розных сацыяльных праблем, можаце звяртацца ў
Беларускую грамадскую арганізацыю сацыяльнага развіцця і супрацоўніцтва (БГАСРС).
Электронны адрас: bposdc@tut.by
Інфармацыя на сайце: http://bposdc.at.tut.by
Nasa Niva newspaper web version
Rambler's Top100
Каталог белорусских сайтов ЗУБР
З двухгоддзем выхаду ІБК
   рэдакцыю павіншавалі:

Алена НІКІЦЮК (Нямеччына)
Алік ПІЛЬГРАМ (ЗША)
Андрыс ЛАВІНШ (Латвія)
Антон МАРЧУК (Украіна)
Артурас ПЕТЭРС (Літва)
Бажэна ВОНДРАЧКАВА (Чэхія)
Валянцін ТРУБАЧ (Аўстралія)
Валянціна КУЛІК (Беларусь)
Вераніка ДЗЕЯВА (Беларусь)
Віка ТУРГАЛЕЯВА (Нямеччына)
Віктар ДРАГУН (Беларусь)
Віктар РУДЗЯНОК (Беларусь)
Вікторыя КУРКЕ (Эстонія)
Вікторыя УС (Расія)
Вінцук ЛАМЕЙКА (Літва)
Віргінія ХМЕЛЯЎСКАЙТЭ (Літва)
Вітаўт ЮРЧЫК (Вялікабрытанія)
Ганна КОБЕЦ (Беларусь)
Джоэль КАТОНА (Канада)
Жана ФЁДАРАВА (Беларусь)
Збігнеў ЛІНКЕВІЧ (Польшча)
Зміцер ГУЛЕГІН (Нямеччына)
Ларыса МІРАШНІЧЭНКА (Беларусь)
Леанід МІСЬКО (Казахстан)
Луіза БОВЕР (Галандыя)
Людміла ТКАЧЭНКА (Беларусь)
Марыся ЮРЧЫК (Вялікабрытанія)
Марыя САПРОНАВА (Францыя)
Марэк ХОМЧЭК (Польшча)
Мікола КАРНІЛОВІЧ (Аўстралія)
Мікола САРАПЕНЯ (Канада)
Міхась ГУЧОК (Бельгія)
Міша ГОЛЬДБЕРГ (Ізраіль)
Моніка ПЕЛЬВЕРС (Галандыя)
Петра БОНЕВА (Чэхія)
Пятрас НОРВАЙШ (Літва)
Пятро РАМАНОЎСКІ (Польшча)
Савелій ЦІТОЎ (Расія)
Сафія БЛІЗНЮК (Украіна)
Сямён РОЙЗМАН (Ізраіль)
Сямён ФРЫДЗОН (ЗША)
Сяргей ВАЛЬКОВІЧ (ЗША)
Сяргей НЕМЯРОЎСКІ (Украіна)
Уладзімір ЦАРЫК (Беларусь)
Чэслаў ЮРГЕЛЯВІЧУС (Літва)
Эльза СТРАВІНСОН (Швецыя)
Трэба спадзявацца на лепшае,
а рыхтавацца да горшага
Міхась СКРЫПКА

       Сёння амаль усё СМІ гавораць аб сусветным эканамічным крызісе 2008 года.  Аднак як толькі справа даходзіць да тлумачэння яго чыннікаў, прагназавання шляхоў яго развіцця і тым больш прадказання канчатковых яго вынікаў, то адразу пачынаецца істотная блытаніна. Застаецца толькі ясным, што большасць аналогій з мінулым і шматлікія ранейшыя заканамернасці зараз не спрацоўваюць. Гэта не "Вялікая дэпрэсія" трыццатых гадоў і не крызіс сямідзесятых-васьмідзесятых. Гэта глабальны крызіс XXI стагоддзя. Сёння відавочна назіраецца неадэкватнасць шматлікіх створаных міжнародных структур і сістэм. Таму зараз патрэбны больш магутныя, чым дзесяцігоддзі назад, спосабы яго пераадолення. Па адзнаках міжнародных эканамічных супольнасцяў развіццё эканомікі свету ўжо ўступіла ў стадыю рэцэсіі, якая будзе самай суровай са Другой сусветнай вайны. Пры гэтым упершыню ўвесь развіты свет уступіў у яе амаль сінхронна. Я не буду пераказваць розныя тлумачэнні чыннікаў узнікнення гэтага крызісу, які, як вядома, пачаўся ў Злучаных Штатах, а спынюся на магчымых асноўных наступствах. Так эканамічны аглядальнік газеты "The Financial Times" Марцін Вулф у нумары ад 10 кастрычніка 2008 года разгледзеў магчымыя наступствы крызісу 2008 года для працэсу глабалізацыі: "Як перажыве крызіс глабалізацыя, якая залежыць ад працягу ліберальнай рынкавай палітыкі ва ўсім свеце? Тэхналогіі (асабліва патанненне інфармацыі і сродкаў камунікацыі) таксама, вядома, гуляюць вялікую ролю, але самі па сабе яны не здольныя развіваць глабалізацыю. Больш вялікую ролю гуляе рашучасць развіваць адчыненыя фінансавыя сістэмы, заахвочваць прамыя інвестыцыі і здымаць гандлёвыя бар'еры. Менавіта гандаль - галоўны рухавік глабалізацыі. … Цяперашні фінансавы крызіс утойвае ў сабе тры небяспекі. Па-першае, ён можа адбіць жаданне лібералізаваць фінансавыя рынкі. Калі нават ЗША і Еўропа не спраўляюцца з кіраваннем вольным фінансавым рынкам, як могуць краіны, якія развіваюцца, спадзявацца ўтрымаць кантроль над ім? Па-другое, ён можа падарваць веру ў мадэль капіталізму, заснаваную на вольным рынку. І, нарэшце, крызіс можа пагоршыць стан сусветнай эканомікі". 13 кастрычніка 2008 года газета "The Times" пісала, што ў свеце услед крызісу рушыць паступовы адыход ад аднапалярнай глабальнай валютнай сістэмы, заснаванай на даляры. Спасылаючыся на "Жэньмінь жыбао" газета прывяла меркаванне кітайскага эканаміста Шы Цзяньсюня, які заклікаў да "дыверсіфікавання валютнай і фінансавай сістэмы і справядліваму фінансаваму парадку, які не будзе залежаць ад Злучаных Штатаў". Амерыканскі фінансіст Джордж Сорас у "Die Welt" ад 14 кастрычніка 2008 года прадракаў адноснае паслабленне эканомікі і заняпад ЗША і ўзвышэнне Кітая: "У той час калі ў нас назапашваліся даўгі, яны (кітайцы) эканомілі і збіралі багацце. Кітайцам праз нейкі час будзе прыналежыць вялікая частка свету, паколькі яны перавядуць свае доларавыя рэзервы і ўкладанні ў ЗША у сапраўдныя актывы. Гэта зменіць расстаноўку сіл. Зрух улады ў бок Азіі адбудзецца ў выніку зробленых Амерыкай за апошнія 25 гадоў грахоў". 15 кастрычніка 2008 года "Новая газета", гаворачы аб сумесных дзеяннях краін ЕС па аздараўленні фінансавай сістэмы, пісала: "Для Еўрасаюза крызіс зрабіў тое, што не змагла зрабіць за дзесятак гадоў адзіная валюта еўра. Еўрасаюз мае намер пачаць фармаванне сапраўднага свайго эканамічнага ўрада, у якім дзяржавы працавалі бы поплеч з Еўрапейскім цэнтральным банкам". У інтэрв'ю расійскаму часопісу "The New Times" ад 18 лістапада 2008 года філосаф Фрэнсіс Фукуяма сказаў: "… гэта не канец капіталізму. Я думаю, што гэта канец рэйганізму. У Рэйгана было некалькі ідэй, адна з якіх складалася ў тым, каб скараціць падаткі, але расходы пакінуць на ранейшым узроўні: лічылася, што гэта прывядзе да эканамічнага росту. І прывяло, але гэта жа спарадзіла і мноства праблем. Іншая ідэя складалася ў дэрэгуляцыі, у тым ліку і ў дэрэгуляцыі фінансавых рынкаў. І менавіта тут утойваліся самыя буйныя памылкі, гэтыя ідэі неабходна ў корані перагледзець. Менавіта зараз у амерыканскай палітычнай сістэмы з'явілася магчымасць разглядаць новыя шляхі і новыя ідэі. … У апошнія два месяцы, калі разгортваўся крызіс, даляр насамрэч умацоўваўся. Чаму? Таму што ва ўмовах сітуацыі, якая пагаршаецца ў эканоміках шматлікіх краін, фундатары, тым не менш, мяркуюць, што Злучаныя Штаты лепш усяго захаваюць іх зберажэння. Я думаю, што верагоднасць таго, што ЗША страцяць пазіцыю сусветнага эканамічнага лідэра, вельмі малая". Вось такія асноўныя прагнозы на будучыя наступствы. Я жадаю толькі яшчэ дадаць, што абвал фондавага рынку ў кастрычніку 2008 года стаў рэкордным для ЗША за апошнія 20 гадоў, а для Японіі - за ўсю сваю гісторыю. Так што, дарагія сябры, будзем спадзявацца на лепшае, а рыхтавацца да горшага. Да новых сустрэч у Інтэрнэце, дарагія чытачы ІБК!



Бізнес бізнесу розніца!
Людміла ТКАЧЭНКА (Беларусь, г. Мінск) Конкурс

       Дарагія чытачы ІБК,  відаць, гэта ўжо апошні мой артыкул сёлета. Па сутнасці справы я і не планавала яе пісаць, але вашы лісты прымусілі мяне адказаць на пытанні і пракаментаваць некаторыя вашы сцвярджэнні. Пачну з ліста, якое мяне вельмі засмуціла. Відаць, піша хлопец. Ён піша, што "мая сястра спакойна сядзіць у Інтэрнэце і знаёміцца…. Яна зарабляе такія бабкі, што табе і не сніліся. А то вэб-дызайн, праграмаванне! … Глупства ўсё гэта - не для дзяўчат". Ну, што адказаць на такі ліст? Я нават і не думала, што такі ліст можна напісаць у газету. Жадаю толькі сказаць, што бізнес бізнесу розніца. Я за бізнес, у якім не парушаюцца законы і які не супярэчыць хрысціянскай маралі. Часам прыходзіцца чуць ад людзей, што пры вядзенні спраў у бізнесе можна дапушчаць несумленнасць або няпраўду. Апраўдваюць гэта звычайна тым, што ўсе вакол, або большасць, так і паступаюць. Сапраўды, нам у жыцці прыходзіцца з гэтым часта сустракацца. Нам прадаюць і пратэрмінаваны прадукт, і зусім сапсаваны. Але гэта сведчыць толькі аб адным, што людзі больш занятыя не правільным вядзеннем спраў, пошукам і замацаваннем кліентаў, а, хутчэй за ўсё, зарабляюць грошы за кошт спажыўцоў. Як правіла, гэта людзі, далёкія ад рэлігіі і сумленне ў іх ужо спаленая. Не жадаю далей развіваць тэму несумленнага бізнесу. Але, людзі, якія маюць хоць бы невялікі досвед самастойнага вядзення бізнесу, ведаюць, што кліентаў можна ўтрымаць толькі сумленным падыходам. Таму ў гэтым артыкуле я жадаю паразважаць аб асноватворных хрысціянскіх прынцыпах пры занятку бізнесам. Бо мы можам займацца бізнесам у любых абласцях чалавечай дзейнасці. Напрыклад, у вытворчасці або ў сферы паслуг. Але калі мы хрысціяне, то нам важна ведаць асноўныя хрысціянскія прынцыпы і выконваць іх, нават калі гэта супярэчыць прынятым грамадскім правілам або ўсталёўкам. Так, сутыкаючыся з непасрэдным заняткам, высвятляецца, што нам неабходна вырашыць масу розных пытанняў. Напрыклад, як рэалізаваць прадукцыю, і ў якія тэрміны; як звяртацца з наёмнымі працаўнікамі, калі яны капрызяць і не жадаюць працаваць; як дамаўляцца з партнёрамі і пастаўшчыкамі, з падатковымі органамі і яшчэ шматлікія іншыя. Але Бог дае нам наказу для кожнай сітуацыі, якая ўзнікае, і яны гэтыя правілы вельмі актуальныя. Разгледзім адно з іх. "Такім чынам, ці ядзіце, ці п'яце, або іншае што робіце, усё рабіце ў славу Божую". Такім чынам, Ісус гаворыць праз апостала Паўла, што ўсё, што бы мы ні рабілі, нават такія элементарныя рэчы, як прыняцце ежы або воды, мы рабілі бы з адзінай мэтай - уславіць Госпада! Узнікае пытанне, а як гэта рабіць? Калі, напрыклад, мы займаемся вырабам прадукцыі або аказаннем паслуг, то мы заўсёды думаем, як дагадзіць людзям. А тут цалкам іншая справа - трэба дагадзіць Богу. Бачыце розніцу? У першым выпадку нам трэба зрабіць усё так, каб атрымаць хвалу ад людзей, а ў другім выпадку атрымаць хвалу ад Бога. Як мы ведаем, стандарты Бога нашмат вышэй, чым стандарты ў людзей. Бо людзі бачаць толькі бачныя рэчы, а  Бог бачыць і наша сэрца. Людзі часта могуць і не зазначыць нашу недастатковую стараннасць, яны будуць згодны на то, каб атрымаць меней якаснае. Але Бог гаворыць, што, калі ты робіш рамонт для кагосьці, або шыеш або кіруеш, то ўсё рабі ў Яго славу. І гэта натхняе і накладае яшчэ вялікую адказнасць. "Усё рабіце без шуму і сумнення, каб вам быць недакорлівымі і чыстымі, дзецьмі Божымі, бязгрэшнымі сярод свавольнага і разбэшчанага роду, у якім вы ззяеце, як свяцілы ў свеце". Бог жадае, каб мы адрозніваліся ад гэтага свету і наяўных ў ім бязладзіцы і мітусні. Часам нам падаецца, што немагчыма прытрымлівацца такога курсу. Але з Богам нам усё магчыма. Таму калі свет ашуквае і імкнецца ўрваць, выкрасці, часта завучы гэту з’яву "эканоміяй", мы так не паступаем. Мы адказныя не перад людзьмі, а перад Богам. І тады свет будзе здзіўляцца, бачачы ў нас Яго славу і святло. Такім чынам, бізнес у хрысціянскім разуменні гэта, першым чынам хрысціянская арганізацыя сваёй справы. Ён у корані адрозніваецца ад прынятага ў грамадстве паняцця, што бізнес гэта толькі зараблянне і атрыманне прыбытку. Занятак хрысціянскім бізнесам дазваляе чалавеку стаць прафесіяналам у сваёй справе і быць адносна вольным. Адносна, бо хрысціянскі бізнес не выключае, а хутчэй прыносіць вялікую адказнасць перад кліентамі, пастаўшчыкамі, уладамі, нанятымі працаўнікамі, законам і, першым чынам, перад Богам. І хай Госпад блаславіць кожнага з нас, хто вырашыў такім чынам служыць людзям і Яму. Да новых сустрэч у Інтэрнэце, дарагія чытачы ІБК!
Ці патрэбна беларусу зямелька?
Валянціна КУЛІК (Беларусь, г. Мінск) Конкурс

       Пры сустрэчы са сваімі знаёмымі, з якімі я доўга не бачылася, я амаль заўсёды пытаю іх, як яны жывуць?  І у адказ я звычайна чую словы, што так сабе жывем. Я, асабіста, пад гэтымі словамі разумею, што людзі жывуць не бедна, і не багата. І заўсёды ўзнікае пытанне, а як візуальна можна вызначыць, як жа ўсёткі жыве чалавек?  Па вопратцы? … Але зараз амаль усе апранаюцца прыстойна. Мне часта гавораць, што гэта лёгка можна зрабіць па машыне. Таму я неяк пацікавілася ў аднаго знаёмага, уладальніка новай дарагой іншамаркі, колькі ён зарабляе, што купіў такую дарагую машыну? І ён мне сказаў, што не так ужо і шмат, а машыну проста ўзяў у крэдыт. Значыць, наяўнасць дарагой машыны, вядома, нешта гаворыць ужо аб узроўні жыцця чалавека, але не адназначна, як у старыя савецкія часы. Але вось нядаўна я неяк сустрэла сваю аднакласніцу, якую ні разу не бачыла пасля канчатка школы. Яна спачатку захлёбваючыся паспрабавала мне распавесці аб сваім жыцці, але потым схамянулася, папрасіла прабачэння і сказала, што ёй тэрмінова трэба забіраць сына з дзіцячага саду. Яна дала мне ўсе свае тэлефоны і папытала, каб я абавязкова ёй патэлефанавала. Развітваючыся з ёй, я не выпусціла магчымасці, што бы не задаць сваё стандартнае пытанне, як жа яна хоць жыве? І яна ўжо амаль на хаду адказала, што жыве выдатна, купіла нядаўна добры дом з садам і гародам плошчай амаль 30 сотак. І развітваючыся, яна яшчэ раз папытала мяне ёй патэлефанаваць, маўляў, паедзем на шашлыкі і аб усім пагаворым. І вядома я абавязкова патэлефанавала сваёй аднакласніцы. Мы дамовіліся аб сустрэчы і паехалі да яе на лецішча. Яна паказала мне свой дом і сказала, што яна з мужам і дзецьмі жыве тут усё лета і толькі ўвосень з'яжджае ў горад. Я прабыла ў яе два выходных дня і, сапраўды, па сапраўднаму адпачыла ад гарадской мітусні. І я зразумела, што мерай дабрабыту чалавека можа стаць наяўнасць уласнага дома і добрага ўчастку ўласнай зямлі. Вядома, у гэтым нічога новага няма. У заходніх краінах гэта так яно і ёсць. Проста мне неабходна было ўсё прачуць, каб да канца гэта зразумець. І я падумала, няўжо мы, беларусы, такія ўжо і бедныя ў параўнанні з жыхарамі развітых краін? Аказваецца, не. Я палічыла і атрымала, што на кожнага беларуса, незалежна ад узросту, у сярэднім прыходзіцца каля 70 сотак зямлі, каля 70 сотак лесу і каля 60 сотак водных прастораў. І тым, што знаходзіцца на гэтых сотках, мы прыродай таксама не абдзеленыя. У шматлікіх кіроўных краінах Еўропы аналагічная статыстыка выглядае значна горш. Так у чым жа крыецца чыннік нашага амаль ужо стогадовага агульнага ўбоства і галечы? Можа тое, што мы, беларусы, гультаі? Не, ужо ў гэтым нас папракнуць ніхто не можа. Бо ўсім вядома, што мы працавіты народ. Так у чым жа ўсёткі чыннік? Па маім меркаванні, чыннік у тым, што пасля кастрычніцкага перавароту 1917 года ўся палітыка бальшавіцкага рэжыму была накіраваная на тое, каб знішчыць прыватную ўласнасць і адарваць чалавека ад зямлі. А родная зямля гэта ж і паіцелька і карміцелька для любога народа, які пражывае на ёй. І за 64 года існавання гэтага рэжыму (аж да 1991 года) гэтая палітыка ўкаранялася і сцвярджалася. Так што ў сучаснага пакалення людзей беражлівае і клапатлівае дачыненне да зямлі і, наогул, да прыроды практычна цалкам адсутнічае. Нажаль, прыходзіцца канстатаваць, што пасля набыцця незалежнасці ў 1991 годзе палітыка новых беларускіх улад у гэтым плане не змянілася. Мы па-ранейшаму жывем у палону навязаных нам савецкіх прадстаўленній аб доме, аб працы, аб сям'і і, самае галоўнае, аб зямлі. Пытаецца, чаму сённяшняя ўлада ўсімі сіламі імкнецца захаваць гэтыя дзікія прадстаўленні ў нашай свядомасці? Так, каб праводзіць тую жа самую антычалавечую палітыку, бо сённяшняя ўлада іншай палітыкі і ў прынцыпе праводзіць не можа. Для іншай палітыкі патрэбныя іншыя людзі і не з савецкім, а з іншым светапоглядам. А мне вось асабіста не абыякава, што робіцца на маіх дэклараваных сотках зямлі, лесу і водных прастораў. Мне не абыякава іх стан: ці берагуць іх або забруджваюць хімічнымі адыходамі або радыёактыўнасцю. І у сельскай мясцовасці мне жадаецца бачыць не хаткі, у большасці выпадкаў мала прыдатныя для жылля, а добрыя дамы сядзібнага тыпу. Ды і ў гарадах нашы людзі годныя жыць у добрых поўнагабарытных кватэрах і мець дачныя дамы за горадам, каб аздараўляцца ў летні час. Усё гэта вызначаецца палітыкай і дзейнасцю дзяржавы. Так шматлікім вядома, што 8 кастрычніка гэтага года мінуў тэрмін рэгістрацыі і прыватызацыі дачных зямельных участкаў. І як паведамлялася ў прэсе, каля 270 тысяч участкаў у краіне не былі зарэгістраваныя. А гэта складае больш паловы ад агульнай колькасці ўсіх садоўніцкіх участкаў. І у прэсе адразу паспяшаліся зрабіць выснову, што шматлікія зямельныя ўчасткі гаспадарам не патрэбныя. І зараз па законе гэтыя лецішчы ў людзей можа забраць дзяржава. Магчыма, у кагосьці гэта і трэба зрабіць. Але я баюся, што за безпадстаўным падыходам пацерпяць шматлікія пенсіянеры, якія з-за адсутнасці фінансавых сродкаў не змаглі прыватызаваць зямельныя ўчасткі. А для шматлікіх пенсіянераў зямельны ўчастак з'яўляецца адзінай дапамогай у іх цяжкім жыцці. І пазбавіць іх гэтай дапамогі нельга. Бо нездарма ў народзе гавораць, што калі ёсць рукі і зямля, то заўсёды можна пражыць на гэтым свеце. Так што зямелька патрэбна і патрэбна яна родная кожнаму беларусу! Да новых сустрэч, дарагія чытачы ІБК!
ЭКАНОМІКА
Раздзел прадстаўляе Алена Голуб

       Міхась Скрыпка ў артыкуле «Трэба спадзявацца на лепшае, а рыхтавацца да горшага» гаворыць аб глабальным эканамічным крызісе 2008 года і яго магчымых наступствах. Вядомы адмысловец у вобласці ядзернай фізікі Пятро Сілка ў артыкуле «Энергетычны марафон» паказвае на неабходнасць выкарыстоўваць новыя крытэрыі пры выбары шляхоў развіцця сучаснай энергетыкі. Удзельніца конкурсу «Залатое пяро ІБК-2008» Валянціна Кулік у артыкуле «Ці патрэбна беларусу зямелька?» распавядае аб зацікаўленасці людзей у засваенні зямельных участкаў. Аб неабходнасці развіцця хрысціянскага бізнесу гаворыцца ў артыкуле ўдзельніцы конкурсу «Залатое пяро ІБК-2008» Людмілы Ткачэнка «Бізнес бізнесу розніца!».