Зацішша перад … канструктыўным дыялогам

Мікола МАКСІМОВІЧ

У пачатку жніўня месяца ўвесь свет з нецярпеннем чакаў адкрыццё летніх Алімпійскіх гульняў у Пекіне. Чакаў іх адкрыццё і я, загадзя смакуючы напружанне будучых спартовых баталій. Але да пачатку Алімпійскіх гульняў літаральна на працягу чатырох дзён свету прыйшлося двойчы здрыгануцца. Спачатку ад весткі аб сконе лаўрэата Нобелеўскай прэміі, выдатнага расійскага пісьменніка Аляксандра Салжаніцына. А затым у выніку распачатага грузіна-асяцінскага канфлікту на Каўказе. Калі першая вестка неяк аб'ядноўвала свет у адзінай журбе па Вялікім Чалавеку, то падзеі на Каўказе па яшчэ наяўным і не зацягнуўшым расколінам у светабудове падзялілі яго на дзве асноўныя састаўныя часткі. Адна частка падтрымлівала Грузію і асуджала дзеянні Расіі, іншая - асуджала дзеянні Грузіі. Да нашага вялікага шкадавання ЗША і Расія па гэтым пытанні апынуліся ў розных частках светабудовы. Мы ў ІБК заўсёды удзяляем вялікую ўвагу ўзаемаадносінам ЗША і Расіі. Ад узаемаадносін гэтых двух краін залежыць увесь сусветны парадак і спакой. За апошнія гады ЗША аказалі Грузіі значную дапамогу ў станаўленні і ўмацаванні яе дзяржаўнасці. Падаецца, што яшчэ трэба? Ды і Расія раней шматкроць засвядчала сусветную грамадскасць у павазе і прытрымліванні тэрытарыяльнай цэласнасці Грузіі. Што жа тады адбылося з гэтымі краінамі ў апошні час? Калі дзеянні Грузіі можна растлумачыць злачыннай памылкай прэзідэнта Саакашвілі, то чым жа растлумачыць дзеянні Расіі? Якая чорная кошка прабегла ў адносінах паміж ЗША і Расіяй? Бо прэзідэнты Буш і Пуцін у свой час шмат зрабілі для іх умацавання! І гэта ўсяляла аптымізм хоць бы на найблізкую будучыню. Я думаю, што гэта была ўсёткі не каўказская кошка. Усё пачалося значна раней і, хутчэй за ўсё, з Косава ў лютым 2008 года. Затым былі рашэнні аб размяшчэнні сістэмы ПРА у краінах Цэнтральнай Еўропы і абмеркаванні ўступа Грузіі і Ўкраіны ў НАТО. Па гэтым вельмі важным пытанням да пазіцыі Расіі міжнародныя супольнасці не паставіліся з неабходным разуменнем і прымалі рашэнні фармальным галасаваннем без уліку расійскіх інтарэсаў. А калі ўлічыць што практычна ўсе міжнародныя супольнасці адлюстроўваюць пазіцыю ЗША, то становіцца ясным, чаму паміж двума дзяржавамі прабегла чорная кошка. Расія адчула сябе зняважанай, і гэта выклікала адпаведную рэакцыю. Ці можна было так паступаць па дачыненні да такой краіны як Расія? Вядома, не - так нельга было паступаць. Ды і не толькі да Расіі, а і да любой краіны. Сусветная палітыка гэта не камерцыйны праект, удзельнічаць у якім запрашаюць партнёраў. Жадаеш, удзельнічай, а не жадаеш, то мы і без цябе зробім. Рознагалоссі па ПРА, па сваёй сутнасці, не з'яўляюцца рознагалоссем. Гэта ёсць розныя падыходы да рашэння вельмі важных агульных праблем. Відаць, адносіны паміж такімі краінамі як ЗША і Расія залежаць не толькі ад асабістых адносін прэзідэнтаў адзін да другога, хоць яны таксама з'яўляюцца вельмі важнымі. Хутчэй за ўсё, узровень міждзяржаўных адносін гэтых краін у большай ступені залежыць ад грамадскай думкі. У Расіі за апошні час узмацніўся недавер да ЗША. Аналагічная карціна назіраецца і ў амерыканскім грамадстве. І справа тут не ў прэзідэнтах, Буше і Пуціне, якія не давялі сваю пачатую справу па збліжэнні сваіх краін да лагічнага канца. Лагічным канцом я бы назваў усталяванне па ісціне братэрскіх адносін. Грамадская думка ў абедзвюх краінах да цяперашняга часу ўсё яшчэ захоўвае ў сабе дух халоднай вайны. І каб ад яго пазбавіцца, неабходна доўгая і карпатлівая праца абедзвюх зацікаўленых бакоў. Трэба толькі заўсёды памятаць, што часы іх супрацьборства адышлі ў Лету. Зараз ЗША і Расія з'яўляюцца стратэгічнымі партнёрамі. І галоўная задача іх будучай палітыкі складаецца ва ўмацаванні такога партнёрства. Ды і неабходнасць экстранага рашэння ўжо ўзніклых глабальных праблем ужо сёння ў наяўнасці. Гэтыя праблемы звязаны з стварэннем сістэм стратэгічнай бяспекі і прадухіленні фінансава-эканамічных крызісаў. У Расіі зараз новы прэзідэнт, Зміцер Мядзведзяў. З Новага года ўступіць у сваю пасаду новы прэзідэнт і ў ЗША. Хто будзе прэзідэнтам Барак Абама або Джон Макейн, гэта з'яўляецца не гэтак важным. Галоўнае, што гэта будзе новы палітык са сваім свежым бачаннем узніклых праблем. А усе гэтыя перадвыбарныя прапановы тыпу выключыць Расію з Вялікай васьмёркі або праводзіць з Расіяй цвёрдую лінію будуць забыты ў становішчы, увасобленай вялікай адказнасцю. Расію нельга абгарадзіць высокім плотам і не пускаць яе ў сусветную палітыку і эканоміку. Расія бо не Беларусь, хоць і ў Расіі становішча з дэмакратычнымі свабодамі нельга назваць годным. Зараз у сусветнай палітыцы наступіла некаторае зацішша. Злучаныя Штаты занятыя выбарамі. Расія занятая выпрацоўкай стратэгіі свайго далейшага развіцця, як у эканоміцы, так і ў палітыцы. Якой яна будзе ў далейшым, пакуль цяжка сказаць. Але самае галоўнае складаецца ў тым, што Расія вельмі зацікаўлена ў паляпшэнні адносін з ЗША і ўжо гатова да канструктыўнага дыялогу. Да новых сустрэч, дарагія сябры!

Усё роўна, як галасуюць -

важна, як лічаць

Віргінія ХМЕЛЯЎСКАЙТЭ

(Літва, г. Вільнюс) Конкурс

Вось і прайшлі доўгачаканыя выбары ў Нацыянальны сход Беларусі. Дарагія чытачы ІБК, Вы, вядома, спытаеце, чаму доўгачаканыя? А таму што шматлікія людзі злучалі свае надзеі менавіта з гэтымі выбарамі. Так, улада спадзявалася на паляпшэнне адносін з Еўрасаюзам і ЗША. Псеўдаапазіцыя цешыла сябе надзеяй, што атрымае месцы ў Нацыянальным сходзе. Еўрасаюз і адміністрацыя ЗША спадзяваліся на тое, што ў Беларусі нарэшце-то хоць пачнуцца некаторыя зрухі ў бок дэмакратызацыі грамадства. І усе гэтыя надзеі, а калі быць больш дакладным, ілюзіі проста зніклі, і зніклі раптоўна. Так глава кароткатэрміновых назіральнікаў АБСЕ Спадарыня Ганна-Мары Лізен ужо адразу пасля выбараў заявіла на прэс-канферэнцыі, што, нягледзячы на "некаторыя паляпшэнні", гэтыя выбары не адпавядалі стандартам Арганізацыі па бяспецы і супрацоўніцтву ў Еўропе. А папярэдняе заключэнне АБСЕ, у прыватнасці, абвяшчала, што працэдура падліку галасоў атрымала адзнаку "дрэнна" або "вельмі дрэнна" на 48 наведаных назіральнікамі ўчастках. Акрамя таго, на ўчастках, дзе назіранне было магчыма, адзначана некалькі выпадкаў фальсіфікацый, а ў 35% выпадкаў назіральнікам АБСЕ адмаўлялі або перашкаджалі ў назіранні за падлікам галасоў. У прэсе з нагоды гэтага нават успомнілі афарызм Сталіна: усё роўна, як прагаласавалі, важна, як падлічылі. Камісар Еўрасаюза па знешняй палітыцы і палітыцы добрасуседства Спадарыня Бяніта Феррэра-Вальдзнер абрала больш прымірэнчы тон. Яна заявіла: "Зараз Еўрасаюзу важна падумаць, як лепш развіваць адносіны з Беларуссю, з яе ўрадам і народам". З нагоды праведзеных выбараў у Беларусі і выказаліся прадстаўнікі адміністрацыі ЗША. Так намеснік прэс-сакратара Дзярждэпартамента ЗША Спадар Роберт Вуд, адзначыўшы, што выбары не адпавядалі міжнародным стандартам, тым не менш, сказаў, што "ЗША жадаюць супрацоўнічаць з беларускім урадам і будуць шукаць для гэтага шлях". А часовы павераны Спадар Джонатан Мур у інтэрв'ю БелаПАН і зусім намякнуў, што працэс паэтапнага здымання з Беларусі санкцый можа мець даволі хуткі працяг. Ну, а якія жа высновы зрабілі апазіцыйныя лідэры пасля выбараў у парламент 2008 года? Прывяду выказванне толькі аднаго з іх, старшыні Партыі БНФ Спадара Баршчэўскага, які на прэс-канферэнцыі, праведзенай пасля выбараў, канстатаваў: «Кампанія па выбарах у "палату прадстаўнікоў", якая праходзіла ў апошні час, пацвердзіла відавочныя рэчы. У Беларусі няма парламента як вышэйшага заканадаўчага органа краіны. Праведзеная кампанія была нічым іншым як выбарчым фарсам, у якім, акрамя ўсяго іншага, адсутнічаў такі кампанент, як справядлівы падлік галасоў. Наша віна ў тым, што наша партыя не змагла абараніць сваю палітычную пазіцыю. Грамадства лепш нас убачыла бездапаможнасць і непатрэбнасць такога органа, як "палата прадстаўнікоў". Аналіз звестак, якія паступілі ад незалежных назіральнікаў са ўсёй краіны, сведчыць аб тым, што большасць нашага насельніцтва была гатова праігнараваць гэтыя "выбары". На вялікай колькасці выбарчых участкаў так яно і адбылося, нават, нягледзячы на адчайныя спробы ўлады загнаць выбаршчыкаў на датэрміновае галасаванне. Сведчанні назіральнікаў гавораць аб тым, што яўка была вельмі і вельмі сумнеўнай. Грамадства сказала ўладзе і апазіцыі, што не патрэбны нам вашы такія "выбары", і наша задача была ўлавіць гэты настрой у грамадстве, зрабіць рашучы крок. Яўка выбаршчыкаў была бы яшчэ менш, калі бы прадстаўнікі дэмакратычных сіл выкарысталі сваё права зняць кандыдатуры, пасля таго як улады адмовілі абсалютнай большасці апазіцыянераў у праве працаваць ва ўчастковых камісіях. Правільным было бы адмовіцца ад удзелу ў гэтай так званай "выбарчай кампаніі". Нажаль, гэтага не адбылося. Палітычную адказнасць за гэта нясуць лідэры палітычных партый, у першую чаргу Партыя БНФ. Мы паддаліся знешняму і ўнутрыпартыйнаму ціску і не змаглі выявіць неабходнай палітычнай волі». Так і жадаецца спытаць апазіцыйных лідэраў, хіба яны не ведалі, што выбары ў Беларусі з'яўляюцца фарсам? Выдатна ведалі, але ўдзельнічалі. І будуць удзельнічаць праз два года ўжо ў прэзідэнцкіх выбарах, бо апазіцыйныя партыі не здольны нават хоць трохі паўплываць на гэтую згубную сітуацыю. На што жа спадзяваліся апазіцыянеры, якія ўдзельнічалі ў выбарах? Адказ на гэтае пытанне адназначны. Толькі на тое, што пад знешнім ціскам улада занясе іх у спісы дэпутатаў. Бо быць абранымі, маючы электарат у 5-7% ад усіх выбаршчыкаў, пры мажарытарнай выбарчай сістэме практычна немагчыма. А улада так і будзе лічыць на выбарах, як ёй захочацца. Да новых сустрэч у Інтэрнэце дарагія чытачы ІБК!

Саміт СНД у Бішкеку

Алесь ГРУША

Дарагія чытачы ІБК, нагадаю Вам, што асноўнай мэтай Садружнасці Незалежных Дзяржаў (СНД), паводле сфармуляванай Канцэпцыі далейшага развіцця ад 5 кастрычніка 2007 года, з'яўляецца фармаванне ў доўгатэрміновай перспектыве інтэграванага эканамічнага і палітычнага аб'яднання зацікаўленых дзяржаў, якое забяспечвае эфектыўнае развіццё кожнага з яго ўдзельнікаў. Таму 10 кастрычніка на чарговым паседжанні Рады глаў дзяржаў-удзельніц СНД у сталіцы Кіргізіі Бішкеку было запланавана разгледзець больш двух дзесяткаў розных пытанняў, у тым ліку і стратэгію эканамічнага развіцця Садружнасці да 2020 года, а таксама абмеркаваць важныя пытанні, датычныя ўзаемадзеяння ў гуманітарнай сферы і развіцці эканомікі. У прыватнасці, абмеркаваць прапанову кіргізскага боку абвясціць супрацоўніцтва ў сферы энергетыкі прыярытэтным кірункам Садружнасці. Акрамя таго, шматлікія пытанні падрыхтаванага парадку дня былі прысвечаны пытанням забеспячэння бяспекі краін-удзельніц СНД. Але не эканамічныя пытанні далейшага развіцця СНД хвалявалі міжнародную грамадскасць. Бо ў сувязі з падзеямі ў Грузіі ўжо рэальна паўстала пытанне аб выхадзе гэтай краіны з СНД. І таму ўсіх хвалявалі як далейшы лёс гэтай міжнароднай структуры, так і пэўныя магчымыя шляхі яе рэарганізацыі. Сітуацыю з Грузіяй за дзень да пачатку паседжання Рады кіраўнікоў дзяржаў, агучыў міністр замежных спраў Расіі Сяргей Лаўраў. "Удзел Грузіі ў апошнія гады ў Садружнасці ці ледзь было нацэлена на спрыянне яе кансалідацыі, а, хутчэй, на яго эрозію, таму не бачу негатыўных наступстваў для нашай арганізацыі", сказаў глава МЗС РФ па вынікам Рады МЗС СНД у Бішкеку. Падчас сустрэчы глаў МЗС СНД 9 кастрычніка было прынятае тэхнічнае рашэнне аб выхадзе Грузіі з Садружнасці, якое ўступіць у сілу праз год пасля падачы заяўкі, гэта значыць у жніўні 2009 года. Нота МЗС Грузіі аб выхадзе з складу СНД паступіла ў выканкам СНД 18 жніўня гэтага года. Такое рашэнне Тбілісі прыняў у сувязі з канфліктам у Паўднёвай Асеціі. Такім чынам, выхад Грузіі з складу Садружнасці, не стаў крокам да спынення яго існавання. Ды і СНД гэта не наддзяржаўнае утварэнне, якое ўжо доўгі час рэальна дзейнічае на постсавецкай прасторы. Гэта, па-істоце, клуб глаў дзяржаў, менавіта так да яго і трэба ставіцца. Пакуль кіраўнікам дзяржаў цікава будзе сустракацца і вырашаць свае праблемы ў такім фармаце, гэты механізм будзе існаваць. Як толькі гэта перастане быць для іх цікавым, то і гэтага механізму не будзе. Па выніках паседжання Рады прэзідэнт Кіргізіі Курманбек Бакіяў, прэзідэнт Рэспублікі Малдова Ўладзімір Варонін і Старшыня выканкама СНД Сяргей Лебядзеў зрабілі заяву для прэсы. У заяве было сказанае, што 10 кастрычніка падчас паседжанняў Рады глаў дзяржаў было разгледжана і падпісана 19 дакументаў па шырокім спектры пытанняў узаемадзеяння. Адным з важных пытанняў парадку дня прэзідэнт Кіргізіі назваў праект Стратэгіі эканамічнага развіцця Садружнасці Незалежных Дзяржаў на перыяд да 2020 года. Рэалізацыю Стратэгіі мяркуецца ажыццявіць у тры этапу сродкамі распрацоўкі і выканання планаў мерапрыемстваў, у якіх будуць адлюстроўвацца якасныя асаблівасці кожнага этапу і прадугледжвацца пэўныя меры па рэалізацыі станавішча Стратэгіі. Ажыццяўленне ў жыццё становішча Стратэгіі дазволіць забяспечыць развіццё інтэграцыйных працэсаў у эканамічнай сферы, найболей поўна выкарыстаць сацыяльна-эканамічны патэнцыял кожнай дзяржавы-удзельніка і Садружнасці ў цэлым, пашырыць іх узаемавыгаднае і шматпланавае супрацоўніцтва, падвысіць канкурэнтаздольнасць эканомікі кожнай краіны, стварыць умовы для іх упэўненага ўваходжання ў сусветную эканоміку, стала падвышаць узровень дабрабыту грамадзян. Прэзідэнт Кіргізіі таксама адзначыў, што на паседжанні быў зацверджаны пакет важных дакументаў па арганізацыйным умацаванні Садружнасці, датычны правіл працэдур і становішчы аб Нацыянальных каардынатарах, а таксама становішчы аб старшынстве ў СНД. У адпаведнасці з гэтымі становішчамі з 1 студзеня 2009 года старшынства будзе здзяйсняцца адной дзяржавай на працягу аднаго года ва ўсіх статутных органах СНД. Кіраўнік Кіргізіі паведаміў, што наступнай краінай, якая будзе старшынстваваць у Садружнасці Незалежных Дзяржаў, стане Рэспубліка Малдова, а чарговае паседжанне Рады было вырашана правесці 9 кастрычніка 2009 года ў горадзе Кішынёве. Прэзідэнт Курманбек Бакіяў таксама паведаміў, што падчас паседжанняў Рады глаў дзяржаў-удзельнікаў СНД былі прыняты важныя рашэнні, у прыватнасці, аб азначэнні вобласці энергетыкі ключавой сферай узаемадзеяння дзяржаў-удзельнікаў Садружнасці ў 2009 годзе, а таксама аб аб'яве 2009 года Годам моладзі Садружнасці Незалежных Дзяржаў. Акрамя таго, Радай зацверджаны План асноўных мерапрыемстваў па падрыхтоўцы і святкаванню 65-й гадавіны Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941-1945 гадоў, які прадугледжвае правядзенне мерапрыемстваў у рамках урачыстасцяў на высокім узроўні, прысвечаныя захаванню памяці аб гераічным подзвігу народаў СССР у вайне і агульнай вялікай перамозе. Глава дзяржавы Кіргізіі адзначыў, што падчас саміту былі падпісаны Канвенцыя аб прымежным супрацоўніцтве дзяржаў-удзельнікаў СНД і Дамова аб Радзе па міжрэгіянальным і прымежным супрацоўніцтве дзяржаў-удзельнікаў СНД. Улічваючы глабальны характар пагрозы, якую ўяўляе сабою пазапраўнае абарачэнне наркатычных сродкаў, была прынятае Заява глаў дзяржаў аб актывізацыі супрацоўніцтва ў барацьбе з пазапраўным абарачэннем наркатычных сродкаў і псіхатропных рэчываў. Прэзідэнт Курманбек Бакіяў падкрэсліў, што саміт прадэманстраваў агульнае імкненне дзяржаў СНД надаць супрацоўніцтву паміж краінамі больш канкрэтыкі, а таксама зацікаўленасць усіх дзяржаў-удзельнікаў Садружнасці ў далейшым умацаванні інтэграцыйных працэсаў. У завяршэнне прэзідэнт Курманбек Бакіяў выказаў удзячнасць главам дзяржаў і Выканаўчаму камітэту СНД за актыўны ўдзел у працы саміту, а таксама прадстаўнікам сродкаў масавай інфармацыі за выяўленне цікавасці і аб'ектыўнае асвятленне дадзенага мерапрыемства. У сваёй заяве Прэзідэнт Рэспублікі Малдова Ўладзімір Варонін выказаў удзячнасць Кіргізіі за гасціннасць і выдатную арганізацыю саміту. Выказаўшы спачуванне народу Кіргізіі ў сувязі з трагедыяй, якая адбылася на поўдні Кіргізіі 5 кастрычніка, Уладзімір Варонін паведаміў, што Ўрадам Малдовы будзе аказана дапамога Кіргізіі ў памеры 100 тысяч даляраў для ліквідацыі наступстваў землятрусу. Прэзідэнт Малдовы таксама адзначыў, што ў наступным годзе ў СНД асноўная ўвага будзе нададзена рашэнню энергетычнай праблемы, а таксама пытанням, звязаным з рэалізацыяй рашэння аб аб'яве 2009 года Годам моладзі СНД. У сваім слове старшыня Выканаўчага камітэта СНД Сяргей Лебядзеў, у прыватнасці, адзначыў, што Кіргізія паспяхова завяршыла сваё старшынства ў СНД, і выказаў упэўненасць у тым, што і ў далейшым Кіргізія будзе працягваць іграць канструктыўную ролю ў інтэграцыйных працэсах у краінах Садружнасці. Такімі з'яўляюцца асноўныя вынікі саміту СНД у Бішкеку. Да новых сустрэч у Інтэрнэце, дарагія чытачы!

Цырк на дроце!

Галіна ШЧАСНАЯ (Украіна, г. Кіеў) Конкурс

Дарагія выдаўцы ІБК, я часта праглядаю вашу газету. У ёй шмат цікавага як для мяне, так і для іншых жыхароў Украіны. Мне было таксама прыемна пазнаць, што шмат сталых чытачоў ІБК пражываюць або калісьці пражывалі ва Ўкраіне. Але мне падаецца, што іх удзел у конкурсе "Залатое пяро ІБК" з'яўляецца нядосыць актыўным. А конкурс, арганізаваны ІБК, па маім меркаванні, заслугоўвае большай увагі. Таму я вырашыла сама паспрабаваць свае сілы ў напісанні артыкулаў і паўдзельнічаць у гэтым конкурсе. Палітычнае жыццё ва Ўкраіне прыцягвае ўсю большую ўвагу як украінскай, так і міжнароднай грамадскасці. Калі ў Беларусі палітычныя спектаклі, у прыватнасці парламенцкія выбары і выбары прэзідэнта, праходзяць па загадзя напісанаму адзінаму сцэнару, то ва Ўкраіне ў апошні час падобныя сцэнары змяняюцца даволі часта. Памяркуеце самі. Я буду каментаваць толькі падзеі кастрычніка месяца, хоць парламенцкі крызіс ва Ўкраіне пачаўся нашмат раней, 2 верасня гэтага года на паседжанні Вярхоўнай рады. У той дзень, праспрачаўшыся паўдня аб адносінах з Расіяй і Грузіяй, украінскі парламент без адмысловых праблем вырашыў важнае ўнутрыпалітычнае пытанне аб паўнамоцтвах прэзідэнта краіны. Паводле новых паправак да закона "Аб кабінеце міністраў", цалкам выключаны які бы то ні быў ўплыў прэзідэнта на бягучую дзейнасць кабінета міністраў, аж да пытанняў аб адстаўцы сілавых міністраў. За папраўкі прагаласавалі 363 народных дэпутата пры неабходным мінімуме ў 226 галасоў. Сярод новых змен значыцца, у прыватнасці, адмена становішча аб абавязковым узгадненні з кіраўніком дзяржавы пытанняў аб звальненні главы МЗС і міністра абароны. Таксама прэзідэнт пазбаўляецца права не ўносіць на разгляд Рады кандыдатуру на пасаду прэм'ер-міністра. Апроч гэтага, Вярхоўная рада зрэзала паўнамоцтвы прэзідэнта і праз унясенне паправак да закона аб Службе бяспекі Ўкраіны (СБУ). У адпаведнасці з імі, старшыня СБУ або выканаўца абавязкаў главы службы зможа самастойна па ўзгадненні з камітэтам Рады па пытаннях нацыянальнай бяспекі і абароны прызначаць сваіх намеснікаў і кіраўнікоў абласных упраўленняў СБУ. Раней гэтае пытанне быў у кампетэнцыі толькі прэзідэнта. Украінскі парламент таксама здолеў заблакаваць ініцыятывы прэзідэнта краіны па ўводзінах новых правіл кантролю над расійскім Чарнаморскім флотам у Крыму. Гэта было зроблена апасродкавана, праз занясенне змен у той жа закон аб СБУ. Парламентарыі ліквідавалі норму аб абавязковым забеспячэнні ўрадам выканання рашэнняў СБУ, уведзеных у дзеянне ўказамі прэзідэнта, а таксама вызвалілі сакратарыят урада ад неабходнасці адказваць на зварот кансультатыўных службаў, створаных прэзідэнтам. Занясенне змен у дадзены закон праходзіла ў адсутнасць старшыні парламента Арсеня Яценюка. Спікер пакінуў сесійную залу, назваўшы разгляд падобных пытанняў антыканстытуцыйным. Разам з ім выйшла і большасць прадстаўнікоў пра прэзідэнцкага блока "Наша Ўкраіна - Народная самаабарона" (НУ-НС), хоць 12 сяброў партыі ўсё жа засталіся і прагаласавалі за папраўкі, якія абмяжоўваюць паўнамоцтвы Віктара Юшчанка. Замест Яценюка, які абвінаваціў Цімашэнка і Януковіча ў змове, паседжанне Рады вёў яго новы намеснік Аляксандр Лаўрыновіч, прадстаўнік Партыі рэгіёнаў. З ініцыятывай разгледзець змены ў закон аб урадзе і СБУ выступілі Блок Юліі Цімашэнка і Партыя рэгіёнаў. Папярэднія жа гэтым кардынальным унутраным зменам шасцігадзінныя парламенцкія баталіі аб сітуацыі ў Грузіі апынуліся амаль безвыніковымі. Ні адзін з шасці варыянтаў заявы аб праблеме так і не быў прыняты. Адзіным рашэннем Вярхоўнай рады па грузінскай тэматыцы стала стварэнне часовай следчай камісіі па праверцы фактаў паставак Грузіі ўкраінскай ваеннай тэхнікі ў парушэнне норм украінскага заканадаўства і міжнароднага права. Гэтае рашэнне падтрымалі Партыя рэгіёнаў, Камуністычная партыя і Блок Ліцвіна. У сувязі з гэтым на наступны дзень "памяранцавая" кааліцыя павалілася. Адпаведнае рашэнне было прынятае на экстраным паседжанні дэпутатаў НУ-НС. Па азначэнні спікера Яценюка 2 верасня адбылася спроба "перапісаць канстытуцыю праз так званыя ардынарныя законы. Кожны закон, які быў занесены і разглядаўся ў парламенцкай зале, прама супярэчыць усім становішчам украінскай канстытуцыі. Адбылося то, чаго, да найвялікшага шкадавання, і чакалі: змова. Адбыўся момант, калі палітычныя сілы стварылі фактычна новую канфігурацыю, і я ў такіх канфігурацыях не буду прымаць удзел", - растлумачыў спікер. У пачатку кастрычніка прэзідэнт Юшчанка быў з візітам у ЗША, а прэм'ер-міністр Цімашэнка па запрашэнні Ўладзіміра Пуціна наведала Маскву. "Ва ўкраінскай палітыцы практычна немагчыма разабрацца". - Выказаў сваё меркаванне вядомы нямецкі палітолаг Аляксандр Рар. -"Юшчанка - у ЗША, Цімашэнка - у Маскву. Складаецца поўнае адчуванне, што Ўкраіна становіцца проста палігонам для высвятлення адносін паміж буйнымі дзяржавамі. І гэта ўсё пагаршаецца тым, што няма жадання хоць неяк дамовіцца ўнутры краіны". Па словах эксперта, апроч іншага ў Кіеве зараз ідзе актыўная барацьба за кантроль над газавымі трубамі. Справа ў тым, што дзяржава зараз няздольная мадэрнізаваць трубы, якія не мяняліся ўжо парадку 40 гадоў, і прыняло рашэнне аб іх прыватызацыі замежнымі фундатарамі. Юшчанка, што цалкам лагічна, спрабуе аддаць трубы Захаду. Аднак там разумеюць, што пры тых якія зараз склаліся акалічнасцях, немагчыма быць упэўненым у сваіх капіталаўкладаннях. І Юшчанка паехаў у Вашынгтон менавіта ўпэўніць амерыканцаў, што ўсё ў яго пад кантролем. Цімашэнка жа, насупраць, спрабуе дзейнічаць прагматычна, разумеючы: Масква ў любым выпадку зацікаўленая ў мадэрнізацыі труб, паколькі па іх цякуць у Еўропу энергарэсурсы. Таму і ў Маскву яна паехала не толькі гаварыць аб цэнах. "Яна паспрабуе заручыцца яшчэ і палітычнай падтрымкі", - лічыць Аляксандр Рар. -"Яна прапануе пэўныя бізнес-планы, куды апроч расейцаў будуць уваходзіць і яе структуры, тым самым, паказаўшы, што яна ці ледзь не адзіная, хто і інвестыцыі знаходзіць, і з Расіяй нармалёвыя адносіны падтрымлівае" - дадаў палітолаг. Ускосна гэта пацвердзіў і той факт, што перад паездкай у Маскву старшыня камітэта Вярхоўнай рады па замежных справах з фракцыі БЮЦ выказаў упэўненасць, што дзеянне Вялікай дамовы аб сяброўстве і супрацоўніцтве паміж Украінай і Расіяй будзе падоўжана. Пасля гэтых паездак кіраўнікоў бакоў, якія абвінавачваюць адзін аднаго, парламенцкі крызіс ва Ўкраіне накшталт бы стаў паступова падыходзіць да канца. Парламенцкай фракцыяй БЮЦ былі падрыхтаваныя ўсе дакументы, неабходныя для юрыдычнага афармлення кааліцыі з фракцыяй блока "Наша Ўкраіна - Народная самаабарона". Акрамя таго, фракцыяй БЮЦ быў зацверджаны праект заявы аб сітуацыі на Каўказе, які адпавядаў заявам Еўрапейскага Саюза і Парламенцкай асамблеі Арганізацыі па бяспецы і супрацоўніцтву ў Еўропе. Ды і прэзідэнт як бы падвёў рысу пад крызісам, сказаўшы, што "я лічу, што зараз мы можам з годнасцю і гонарам перавярнуць старонку і гаварыць далей аб украінскай дэмакратыі". Але дзе там, але не тое. Прыняць выратавальны для Ўкраіны пакет антыкрызісных законаў Рада так і не змагла з-за рознагалосся. У прэзідэнта і прэм'ера маюцца розныя погляды і розныя шляхі выхаду з крызісу. Іх фракцыі ў парламенце зноў уключыліся ў супрацьстаянне на вышэйшым узроўні. Дэпутаты БЮЦ уставілі свае "пяць капеек" і вывялі з ладу сістэму для галасавання. Як сказаў прэс-сакратар старшыні Вярхоўнай рады: "Мы не ведаем, хто пэўна ўставіў свае "пяць капеек". Але ўначы ў сесійнай зале былі людзі, народныя дэпутаты. Усяго было заблакавана 46 пультаў. Заблакаваць працу пультаў вельмі проста - з дапамогай фольгі, пяцікапеечных манет, сашчэпак і паперак". Што можна сказаць па гэтай падставе? Цырк на дроце - ды і толькі! За што брацца спачатку, за рашэнне ўнутранага палітычнага або прыйшоўшага звонку эканамічнага крызісу, ва Ўкраіне дагэтуль так і не вырашылі. Прэзідэнт і прэм'ер разам і ў той жа час паасобку спрабуюць ратаваць эканоміку. Пры гэтым абодва канфліктуючыя бакі ні на хвіліну не забываюць аб выбарах, і думаюць не толькі аб парламенцкіх, але і аб прэзідэнцкіх выбарах, якія адбудуцца на Ўкраіне ўжо праз год. Для Віктара Юшчанка гэта шанец застацца пры ўладзе, а для Юліі Цімашэнка - першая рэальная магчымасць узяць усё ў свае рукі. Саступіць зараз - значыць прайграць. Але кожнаму з іх патрэбна перамога. Палохае толькі цана, якая, магчыма, будзе за гэта заплачана. Фінансавы крызіс у выніку можа здацца не такім ужо і страшным для краіны на фоне бескампраміснай сутычкі за ўладу. Да сустрэчы ў Інтэрнэце!